içerik yükleniyor...Yüklenme süresi bağlantı hızınıza bağlıdır!

ÖZEL OKULDAN ÜCRET İADESİ İSTENEBİLİR Mİ?

 

KORONAVİRÜS NEDENİYLE ÖZEL OKULDAN VE VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDEN ÜCRET İADESİ İSTENEBİLİR Mİ?

Dünyada ve ülkemizde yaşanan salgın hastalık sebebiyle oteller, tiyatrolar, restoranlar, marketler, alışveriş merkezleri kapanmış okullar ve üniversiteler eğitime ara vermiştir. Eğitime ara verilmesiyle uzaktan eğitime geçilmiş, özel okullara ve vakıf üniversitelerine çocuklarını gönderen velilerin okul taksitlerini ödemeye devam edip etmeyecekleri ya da ödedikleri ücretlerin ilgili kısımlarının iadesi talep edilip edilmeyeceği hususu vatandaşların merak konusu olmuştur.

Koronavirüs sebebiyle alınan önlemler ışığında ilk, orta ve lise düzeyindeki okullar 16 Mart'tan itibaren bir hafta tatil edilmiş olup eğitime 23 Mart itibarıyla televizyon ve online olarak devam edilmeye başlanmıştır. Yine bu dönemde üniversitelerde 16 Mart'tan itibaren 3 hafta boyunca tatil edilmiş ve online ( uzaktan) eğitime geçilmiştir.

İLK OLARAK VELİLER OKULLAR İLE AKDETTİKLERİ SÖZLEŞMELERİ KONTROL ETMELİ

Velilerin ilk olarak eğitim kurumuyla akdettikleri sözleşmeyi kontrol ederek mücbir durum maddesi olup olmadığına bakmaları gerekmektedir. Ancak akdedilen sözleşmede bu duruma herhangi bir atıf yok ise, o zaman koronavirüsün mücbir sebep olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceği hususunun ön plana çıkacaktır.

OKULA GİDİLMEMESİNE RAĞMEN PARA İSTENİYOR..

ÜLKEMİZDE YAŞANAN SALGIN MÜCBİR DURUM TEŞKİL EDİYOR MU? 

Mücbir sebebin varlığı için aranan unsurlar “öngörülememe”, “karşı konulamama”, “borçlu dışında gerçekleşme” ve “ifayı imkânsız hale getirme” olarak nitelendirilebilmektedir ve Corona (Covid-19) gibi salgın hastalıkların mücbir sebep olarak sözleşmelere uygulanması yukarıda sayılan bu dört şartın birlikte gerçekleşmesi ile mümkün olabilecektir. Tüm bunların yanı sıra  “ Borçlar Kanunumuzun 136 ve 137. Maddelerinde düzenlenen tam ifa imkânsızlığı, kısmi ifa imkansızlığı ve 6502 sayılı Kanunun 13. Maddesinde düzenlenen “ayıplı hizmet” hususları üzerinde durulması da gerekmektedir.

KREŞ HİZMETİ ALAN TÜKETİCİNİN OKUL ÜCRETİNİ ÖDEMEMESİ GEREKMEKTEDİR.

Karşılıklı borç yükleyen bir sözleşmenin ifası isteminde bulunan tarafın, sözleşmenin koşullarına ve özelliklerine göre daha sonra ifa etme hakkı olmadıkça, kendi borcunu ifa etmiş ya da ifasını önermiş olması gerekmektedir. Bu kapsamda okulların ve üniversitelerin sözleşmeden kaynaklanan eğitim faaliyetini taahhüt ettiği unsurlarıyla birlikte tam olarak yerine getirmesi gerekmektedir.  Ancak alınan tedbirler doğrultusunda okulların edimlerinin yerine getirememektedir. Belirtmek gerekir ki, bu hususta kreşlerle, ilkokul lise ve üniversitelerinin değerlendirilmesi farklı olmaktadır. Zira “tam ifa imkânsızlığı” sebebiyle anaokullarında verilen eğitimin mahiyeti ve eğitim gören çocukların yaş aralığı dikkate alındığında uzaktan eğitim imkânı olmamakta, dolayısıyla okul ücretini ödemiş veliler ücret iadesi talep edebileceklerdir.

ÖZEL İLKOKUL, ORTAOKUL, LİSELER VE VAKIF ÜNİVERSİTELERİNDE ÖDENEN ÜCRETTE BİR MİKTAR İNDİRİM TALEP EDİLEBİLİR.

Okulların fiziki olarak kapatılması gibi bir engelin münferit bir hadise olması ihtimalinde sözleşmenin tarafı olan kurumdan borcunun ifası talep edilebilecekken eğitim-öğretim faaliyetinin tüm ülkede durdurulması halinde söz konusu ifanın talep edilmesi mümkün görünmemektedir. Bu durumda borcun ifası maddi anlamda değil bir bakıma hukuki anlamda imkânsız hale gelmiş olmaktadır. Uzaktan eğitim kararı alınmasıyla birlikte öğrenciler belirlenen gün ve saatlerde ders almaya başlamışlardır. Ancak burada tartışılması gereken husus, haftanın beş günü toplam 30 saat verilen dersin uzaktan eğitim ile ne kadarının anlatılacağı ve üniversiteler -okullar tarafından yükümlülükler yerine getirilerek uzaktan eğitim için makul süre içinde altyapı oluşturulup oluşturulmadığıdır.

Kısmi imkânsızlık sebebiyle fiziki ortamda verilen eğitim kadar olmasa da uzaktan eğitim alt yapısını oluşturarak daha az saatler ve belirli konularda eğitim veren bu okullar ve üniversitelerden ayıplı hizmet sebebiyle bir miktar indirim talep edilebilecektir. Okullardan bir miktar indirim talep edilebileceği söylenebilse de bunun ne kadar olacağı ve neye göre talep edileceği belirlenebilmiş değildir. Bu doğrultuda uzaktan eğitim altyapısı hazırlayan ve bu sürece ayak uyduran okul ve sözleşmeler ile akdedilen sözleşmelerin feshedilmesinin zor olacağını da söylemek yerinde olacaktır.

Kısmi ifa imkânsızlığının yanı sıra eğitim hizmetinin sözleşmede belirtilen süre içinde başlamaması ve hizmetin taraflarca kararlaştırılan özellikleri taşımaması sebebiyle okulların hizmet verememesi hususunda ayıplı hizmet hükümlerine de dayanılabilecektir. Ayıp hususu kusura dayanmadığından ve ayıptan doğan sorumluluk sözleşme ile kaldırılıp sınırlandırılmadığından okulların veya üniversitelerin eğitime idari kararla ara verildiği ve ayıp hususunun kendinden kaynaklamadığı iddiası dinlenemeyecek, özel okullar ve vakıf üniversiteleri bunun arkasına sığınamayacaklardır. Böylece izah ettiğimiz gibi hem kısmi ifa imkânsızlığı hem de ayıplı hizmet hükümlerine dayanılarak ücretin fazlasının iadesi talep edilebilecektir.

EK OLARAK SERVİS, YEMEK GİBİ ÜCRETLERİN İADESİ TALEP EDİLEBİLİR.

Her ne kadar okulların eğitim verme yükümlülüğü kısmen ifa ediliyor olsa da çoğu okulların ücret paketine dâhil olan servis ve yemek hizmeti bu süreçte ifa edilememektedir. Dolayısıyla velilerin ek olarak servis ve yemek ücretleri ödüyorsa bu ücretleri de ödememesi, ödenmiş olan ücretlerin de iade edilmesi gerekmektedir. Tüketicilerin ücret iadeleri için eğitim ve öğretim kurumlarına başvurabilecek, iadelerin yapılmaması halinde de parasal sınırlar dikkate alınarak il ve ilçe tüketici hakem heyetleri ile tüketici mahkemeleri nezdinde haklarını arayabileceklerdir.

Eğitimin uzaktan eğitim yöntemiyle devam etmesi nedeniyle öğrencilerin ödemiş olduğu öğrenim ücretlerinin uzaktan eğitimin yetersiz ve aksayarak devam etmesi halinde bir miktar bedelden indirim talep edebilecek ve ek olarak ödenen hizmetlerin bedellerin iadesi talep edilebilecektir. Talep edilen indirim, hakim tarafından her somut olayın niteliğine göre oransal olarak takdir edilecektir.

Tüm bunların yanı sıra akıbeti belli olmayan bu süreçte okulların dönem başında yaptıkları toplu ödemeler ( yemek ücretlerini yemek şirketine toplu ödemesi) vs. gibi hususlar uygulamada birçok sorunu beraberinde getirecek olup akdedilen sözleşmeye tüketici aleyhine bu konuda konulmuş olan maddeler olsa dahi dürüstlük kuralına aykırı şekilde dengesizliğe neden olan bu maddeler uygulanmayacak ve böylelikle özel okullar maddeler arkasına sığınarak tüketici aleyhine davranamayacaklardır.

 

Mail: parlakhukuk@yahoo.com.tr

Youtube Adresi: https://www.youtube.com/channel/UCkBXpjdywBQB18qLLmnVi0w

Linkedin Adresi: Cesim Parlak https://www.linkedin.com/in/cesim-parlak-36181b194/

 

 

 

 

 

YAZARIN DİĞER YAZILARI